Dr. Jürgen De Fruyt, Dr. Frieda Matthys, Dr. Kirsten Catthoor, Dr. Hendrik Peuskens en Dr. Chris Bervoets zijn allen psychiaters. Ze schrijven deze opinie namens de Raad van Bestuur van de Vlaamse Vereniging voor Psychiatrie, zo valt te lezen in het Vlaams dagblad De Morgen.

Als je psychisch ziek bent, vecht je niet alleen tegen je aandoening, je strijdt ook tegen discriminatie en sociaal onrecht als gevolg van je ziekte. Dat leidt tot een hoger armoederisico en een fors lagere levensverwachting. In een breed gedragen opiniestuk pleiten psychiaters wereldwijd nu voor meer sociale rechtvaardigheid. “Ook in België is er nog veel werk aan de winkel”, stelt de Vlaamse Vereniging voor Psychiatrie. 
Dat bleek nog maar eens begin deze week toen De Morgen berichtte over discriminatie bij aanvullende verzekeringen. Zeker bij privéverzekeraars vallen mensen met psychische problemen vaak uit de boot. Dergelijke verzekeringen beschermen die groep onvoldoende tegen inkomensverlies, ziekte of invaliditeit. Mensen met psychische problemen betalen een buitensporig hoge premie, zijn niet op de hoogte van ‘de kleine lettertjes’ in hun polis of lopen verloren in een kafkaiaans labyrint van administratie als ze iets terugbetaald willen krijgen. Een manifest onrecht, stelden verschillende psychiaters.

Sociaal onrecht

En ook internationaal beweegt er wat. In een opiniestuk dat vrijdag verschijnt naar aanleiding van de World Mind Matters day (4 september), pleiten psychiaters wereldwijd tegen discriminatie van mensen met psychische problemen. De opinie is een initiatief van de World Psychiatric Association (WPA). In de tekst hekelt de WPA het sociaal onrecht waartegen mensen met psychische problemen overal ter wereld moeten opboksen. Onderzoek in verschillende landen toont aan dat een slechte geestelijke gezondheid oorzaak en gevolg is van discriminatie en miskenning van bepaalde basisrechten. 

Ook het gebrek aan betaalbare, toegankelijke gezondheidszorg met problematische onderbehandeling van psychische problemen tot gevolg, kwam al aan bod in rapporten, o.a. van de OESO en Wereldgezondheidsorganisatie. In België en andere Westerse landen wordt minder dan 35 procent van de mensen met een ernstige psychische aandoening daar effectief voor behandeld. De resultaten laten zich raden. Wie psychisch ziek is, sterft 10 tot 15 jaar eerder dan gemiddeld.

Toegankelijke zorg

In de breed gedragen tekst roepen de WPA en psychiaters wereldwijd nu op om die sociale ongelijkheid en discriminatie te stoppen. Ze maken aanbevelingen rond gelijke kansen in het onderwijs en op de arbeidsmarkt, rond armoedebestrijding, degelijke huisvesting, enzovoort. Ook moeten mensen met psychische problemen en hun families meer betrokken worden bij het GGZ-beleid, vindt de WPA. Belangrijke beslissingen in GGZ-beleid worden nog vaak over de hoofden van de doelgroep genomen. Voorts hebben we nood aan een GGZ die volop focust op herstel, in plaats van de soms onhaalbare doelstelling van complete ‘genezing’. Tot slot moet het hoge sterftecijfer omlaag. Mensen met psychische problemen dezelfde kansen geven op behandeling en rehabilitatie als mensen in het somatische circuit, vindt de WPA in deze cruciaal. En ook preventie is belangrijk. 

Hoe kunnen we dit realiseren? Meer anti-stigma campagnes en extra investeren in publieke voorlichting rond psychische gezondheid zouden al stappen in de goede richting zijn. Een echte verbetering vergt echter meer dan dat. Meer middelen, bijvoorbeeld. Zowel België als Europa spenderen vandaag ongeveer 10 procent van hun bruto binnenlands product aan gezondheidsproblemen. Een van de sterkste stijgers binnen die uitgaven zijn kosten die verband houden met werkverzuim. Als we niets ondernemen, zullen die kosten blijven stijgen. Het aandeel van psychisch zieken in de invaliditeit neemt immers toe.

De aanklacht en aanbevelingen die de WPA maakt, zouden dus ook bij de Belgen en Nederlanders luid moeten klinken. Meer dan andere, minder rijke landen hebben wij immers nog altijd een keuze. Een geestelijke gezondheidszorg waar iedereen altijd de hulp krijgt die hij/zij nodig heeft: dat zou het doel van elk welvarend land moeten zijn. Dat de aanbevelingen van de WPA ook voor België en Nederland zeer relevant zijn, bewijst dat er nog veel werk aan de winkel is. 

Bron: De Morgen

Print Friendly, PDF & Email