Zelfbeschadiging

Zelfbeschadiging

Zelfbeschadiging is een brede term die van alles omvat, zoals snijden, branden, krassen, krabben, haartrekken, hoofdbonken, voorwerpen in het lichaam brengen of schadelijke stoffen innemen.

Hier een aantal andere omschrijvingen:
• zelfverwonding
• auto-agressie
• automutilatie

Het gedrag hoeft op zich zelf niet bewust te zijn maar is veel voorkomend uit gedrag om de psychische pijn te verminderen door lichamelijke pijn.

Zelfbeschadiging komt veel voor, in de thuissituatie maar in veel grotere mate in de psychiatrie. Zelfs met stoornissen waarvan je in eerste instantie geen of weinig risico gedrag wat betreft automutilatie verwacht. Het onbegrip van de omgeving en hulpverleners dragen bij aan het gevoel van schaamte. Veel gebruikte vormen om de vaak ernstige littekens te vermijden zijn: altijd kleding met lange mouwen dragen, niet tot weinig naar buiten met warm weer(of met de lange mouwen), bij vragen niet concreet ingaan op de vraag, etc.

Het is bekend dat automutilatie veel vaker voorkomt bij vrouwen dan bij mannen. Dit kan als oorzaak hebben dat vrouwen en meisjes een groter gevoel hebben van onzekerheid tegenover mannen en de maatschappij. Velen krijgen vanuit de opvoeding en o.a. de media mee dat ze perfect naar de maatschappelijke rol moeten zijn en functioneren. Dit is overigens een vertekend en verknipt beeld van de realiteit, maar een probleem dat de laatste jaren wel steeds groter in omvang is geworden.

Van mensen met bijvoorbeeld een geestelijke handicap(mentale retardatie) is bekend dat sommigen zichzelf beschadigen. Zelfbeschadiging komt ook voor bij specifieke psychiatrische diagnosen: schizofrenie, persoonlijkheidsstoornis(met name Borderline), posttraumatische stress-stoornis, dissociatieve stoornis, dysthyme stoornis, depressie, eetstoornis en verslaving.

Zelfbeschadiging is een uiting van psychische pijn, boosheid of verdriet. De handeling is op de persoon gericht en niet op anderen. In tegenstelling tot wat veel mensen denken is het niet zo dat mensen die zichzelf beschadigen geen pijn voelen. Ze voelen wel degelijk pijn, maar het moment waarop kan verschillen.

Het aanrichten van beschadigingen aan het lichaam zorgt voor verlichting van de psychische pijn. Het vervelende is echter dat deze psychische pijn daarna dubbel zo hard terugkeert en als gevolg heeft dat er meer ge-automutileerd gaan worden. In de meeste gevallen gebeurt dit door middel van snijden. Dit gebeurt met onder andere scheermesjes, scharen, aardappelschilmesjes, etc. Dit laat vaak onherstelbare littekens achter, iemand is dus letterlijk voor zijn leven getekend en zal ook met de onherroepelijke gevolgen moeten leven.
—–

Lees hier het volledige standaard verpleegplan zelfverwonding

De Landelijke Stichting Zelfbeschadiging (LSZ) start op 11 juni 2009 i.s.m.GGZ InGeest in Het Dolhuys te Haarlem het project ‘MET MIJ ALLES GOED’: een kunst- en trainingsproject gericht op hulp na zelfbeschadiging binnen de psychiatrie.

MET MIJ ALLES GOED is een initiatief van de Landelijke Stichting Zelfbeschadiging. De projectleiding is ondergebracht bij drs. Sonja Nijon van bureau Contro Corrente en wordt opgezet in nauwe samenwerking met de Hogeschool INHOLLAND Alkmaar (lectoraat GZ-Verpleegkunde), Berno van Meijel (lector) en Het Dolhuys (museum van de psychiatrie). Na de start reist het project tot 2011 nog langs negen GG Instellingen. Klik hier voor meer informatie.

Bron: ‘Landelijke Stichting Zelfbeschadiging, Februari 2006’

6 Reacties

1. Lolife zegt:

   05/05/2009 om 02:36

   kom ze steeds vaker tegen op de eerste hulp in t Erasmus MC(Dijkzigt), echt heel triest, gelukkig kunnen ze terecht in de psychiatrie voor goede hulp
   Lolife-
2. HassanAmie zegt:

   06/05/2009 om 01:44

   Ja heir nog 1! Net wat je zegt de GGZ wordt steeds beter in het behandelen en aanpakken van het onderliggende probleem, respect! wij als a verpleegkundigen kunnen er vaak toch niet zo veel mee behalve goede wondbehandeling wat ook heel belangrijk is maar niet het probleem wegneemt
   Hassan Amie
   Verpleegkundige Erasmus Rotterdam
3. Paulien zegt:

   06/05/2009 om 19:10

   ” Dit laat vaak onherstelbare littekens achter, iemand is dus letterlijk voor zijn leven getekend en zal ook met de onherroepelijke gevolgen moeten leven.”

   Dat is vaak het ergste om mee te leven!
   Paulien
4. karin76 zegt:

   10/05/2009 om 16:30

   het is moeilijk als je de drang heb om jezelf te beschadigen, en het niet te doen ,veel afleiding zoeken enz..
   maar helaas helpt het niet altijd.

   karin
5. Anouk zegt:

   03/04/2011 om 12:07

   Ik heb me zelf al sinds mijn 12e zelf verwond. daarvoor werd ik opgenomen in vught (den bosch) 5 dagen en daarna werd ik overgeplaatst naar heerlen 2 maanden. Ik ben er nu gelukkig van af!
6. HAnneke zegt:

   21/04/2011 om 19:34

   Helaas lees ik in het standaard verpleegplan de interventie ‘opstellen van niet-zelfverwondingscontract’ . Onderzoeken hebben inmiddels aangetoond dat dit echt niet werkt. Zelfs funest voor de behandeling en voor het contact met de wereld om de patient heen.
   Het gaat geheel voorbij aan de achterliggende oorzaken van zelfbeschadigend gedrag.

   In de cursus Met mij Alles Goed, die ik geef samen met een ervaringsdeskundige trainer van de landelijke stichting Zelfbeschadiging , raden wij het werken met contracten erg af. Wij werken met het interventiepakket dat op basis van literatuurstudie tot stand is gekomen vanuit het lectoraat GGZ- verpleegkunde inholland. Dit pakket werkt met een signaleringsplan gericht op het helpen van de patient met het verkrijgen van inzicht in gevoel, reacties en zijn zelfbeschadiging en het (terug) krijgen van regie over zichtzelf.