Overgewicht bij antipsychotica deels erfelijk bepaald(+Video)

Een op de vier vrouwen die antipsychotica gebruiken heeft een genetische afwijking die hen kwetsbaar maakt voor overgewicht. Dit blijkt uit onderzoek van arts-onderzoeker Jochem Gregoor van Meerkanten, die daarover publiceerde in het Journal of Clinical Psychopharmacology. Maar er is een effectief middel tegen deze bijwerking.

Moderne antipsychotica kennen tal van lichamelijke bijwerkingen. Een van de meest voorkomende is overgewicht en in het verlengde daarvan diabetes. Overgewicht verhoogt het risico op hart en vaatziekten. Uit een studie van onder 200 psychotische patiënten die minstens drie maanden met atypische antipsychotica behandeld waren, bleek dat 31 procent kampte met overgewicht.

De analyse van hun DNA wees uit dat een bepaalde variatie in de hormoonhuishouding van vrouwelijke patiënten sterk samenhangt het overgewicht. ‘Bij hen was twee keer zo vaak sprake van overgewicht als bij andere patienten’, zegt Gregoor. Gemiddeld wogen zij dertien kilo meer dan andere vrouwen. Bij mannen was dat niet het geval. Behandelaars zouden, vindt de onderzoeker, met deze genetische kwetsbaarheid rekening kunnen houden door bijvoorbeeld een ander antipsychoticum voor te schrijven. Maar hij doet hen nog een andere tip aan de hand. In het december nummer van Psyfar beschrijft hij een literatuuronderzoek naar middelen die overgewicht bestrijden.

Als beste medicatie kwam metformine uit de bus, een bloedsuikerverlagend middel dat gebruikelijk is in de behandeling van diabetes. Het is uitgebreid getest onder patiënten met schizofrenie. ‘Het werkt bij iedereen’, stelt Gregoor. ‘En een voordeel is dat het weinig bijwerkingen heeft op het centrale zenuwstelsel.’ Wel kan het misselijkheid en diaree veroorzaken.(MvK)

Bron: ‘Psy Tijdschrift over geestelijke gezondheid en verslaving jaargang 13 nummer 5’

Video – Gewichtstoename & Diabetes + andere bijwerkingen (Engels)

5 Reacties

1. giegel zegt:

   14/05/2009 om 12:10

   De meeste mensen die bij ons zitten hebben toch al iets van metformine. meeste hebben diabetes type II. vandaar, die zijn inderdaad niet zo stevig als de anderen..maar alleen weer onder vrouwen!

   Jan
2. banaantje zegt:

   15/05/2009 om 16:16

   over het algemeen hebben antipsychotica gebruikers het risico op overgewicht. behalve abilify, daar is het risico wat minder

   Banansplitje
3. Psychiatrie Nederland zegt:

   16/05/2009 om 23:35

   banaantje :

   over het algemeen hebben antipsychotica gebruikers het risico op overgewicht. behalve abilify, daar is het risico wat minder

   Banansplitje

   Dat klopt helemaal banaantje! De fabrikanten van Abilify hebben ook lang de tijd gehad om de bijwerkingen zo gering mogelijk te maken.
   Hier meer te vinden over Abilify
4. Hubert zegt:

   26/05/2009 om 10:15

   Bij het zoeken naar litaratuur over alfa-liponzuur bij dementie vond ik ook dit artikel. Lijkt mij erg relevant en ook zeer veilig te proberen, aangezien het in Duitsland al decennia op de markt is voor perifere neuropathie bij diabetes. Wat denken julie hiervan?

   J Clin Psychopharmacol. 2008 Apr;28(2):138‐46. 
    
   A  preliminary  investigation  of  alpha‐lipoic  acid  treatment  of  antipsychotic  drug‐induced 
   weight gain in patients with schizophrenia. 
   Kim E, Park DW, Choi SH, Kim JJ, Cho HS. 
   Department  of  Psychiatry  and  Institute  of  Behavioral  Science  in  Medicine,  College  of  Medicine,  Yonsei 
   University, Seoul, Republic of Korea. 
   Weight gain and other metabolic disturbances have now become  discouraging, major side effects of atypical 
   antipsychotic  drugs  (AAPDs).  The  novel  strategies  required  to  counteract  these  serious  consequences, 
   however,  should  avoid  modulating  the  activities  of  the  neurotransmitter  receptors  involved  because  those 
   receptors  are  the  therapeutic  targets  of  AAPDs.  Adenosine  monophosphate‐activated  protein  kinase  is  an 
   enzyme  that  plays  a  pivotal  role  in  energy  homeostasis.  We  hypothesized  that  alpha‐lipoic  acid  (ALA),  which 
   is  known  to  modulate  adenosine  monophosphate‐activated  protein  kinase  activity  in  the  hypothalamus  and 
   peripheral  tissues,  would  ameliorate  AAPD‐induced  weight  gain.  We  describe  the  case  series  of  a  12‐week 
   ALA  trial  in  schizophrenia  patients  treated  with  AAPDs.  Two  of  7  enrolled  subjects  were  dropped  from  the 
   study  because  of  noncompliance  and  demand  for  new  medication  to  treat  depressive  symptoms, 
   respectively.  The  mean  (SD)  weight  loss  was  3.16  (3.20)  kg  (P  =  0.043,  last  observation  carried  forward; 
   median,  3.03  kg;  range,  0‐8.85  kg).  On  average,  body  mass  index  showed  a  significant  reduction  (P  =  0.028) 
   over  the  12  weeks.  During  the  same  period,  a  statistically  significant  reduction  was  also  observed  in  total 
   cholesterol  levels  (P  =  0.042),  and  there  was  a  weak  trend  toward  the  reduction  in  insulin  resistance 
   (homeostasis  model  assessment  of  insulin  resistance)  (P  =  0.080).  Three  subjects  reported  increased  energy 
   subjectively.  The  total  scores  on  the  Brief  Psychiatric  Rating  Scale  and  the  Montgomery‐Asberg  Depression 
   Rating  Scale  did  not  vary  significantly  during  the  study.  These  preliminary  data  suggest  the  possibility  that 
   ALA  can  ameliorate  the  adverse  metabolic  effects  induced  by  AAPDs.  To  confirm  the  benefits  of  ALA,  more 
   extended study is warranted. 
5. Psychiatrie Nederland zegt:

   27/05/2009 om 17:40

   Beste Hubert,

   Dank voor je aanvulling op dit artikel.
   Ik heb het stuk(je reactie) doorgelezen en ga kijken of hier meer over te vinden is. We gaan kijken of we hier een artikel van kunnen maken.

   In ieder geval dank voor je reactie en we houden je op de hoogte.

   met vriendelijke groet,

   A.Rijkeboer
   Psychiatrie Nederland