De obsessief-compulsieve stoornis I
De obsessief compulsieve stoornis of dwangneurose bestaat uit onweerstaanbare gedachten en handelingen met een overwegend angstwekkend karakter. Het komt zowel bij mannen als vrouwen evenveel voor.
Het essentiële kenmerk van de obsessieve compulsieve stoornis is het voorkomen van obsessies en compulsies. Obsessies zijn angstwekkende ideeën, voorspellingen of ruminaties(piekeren of steeds weer overdenken), die zich onweerstaanbaar opdringen.
Ze worden als vreemd, onacceptabel of pijnlijk ervaren. Compulsies zijn repetitieve, gestereotypeerde en irrationele handelingen waartoe de patiënt zich gedreven voelt en die in eerste instantie een spanningsdempende functie hebben. Obsessies zijn dus voornamelijk angstwekkend, compulsies voornamelijk angstdempend.
Sommigen patiënten hebben alleen obsessies. Obsessies kunnen van zeer gevarieerde aard zijn, maar steeds vertonen ze een angstwekkende component. Ze hebben vaak betrekking op potentieel onheil voor zichzelf of voor anderen en verwijzen naar agressieve of seksuele driften. Betrokkene erkent de irrationaliteit van de obsessie, worstelt ermee en verzet zich ertegen. De patiënt verafschuwd te inhoud en zoekt ten einde raad zijn toevlucht bij een geruststellende gedachte, die echter nooit volledig overtuigend blijkt te zijn, zodat de obsessie al snel weer terugkeert.
Compulsies treden meestal op als gevolg van obsessies. Deze geritualiseerde handelingen worden doorgaans in twee categorieën ingedeeld:
- Controlerituelen
- Was en poets rituelen
Bij controle rituelen worden repetitieve, overmatige, zinloze controlehandelingen uitgevoerd als tellen, nakijken of overdoen. Een typische controledwang bestaat uit het eindeloos nagaan of bepaalde verrichtingen wel zorgvuldig afgehandeld zijn. Een variant van de controledwang is het rigide en op een uiterst stereotype wijze sorteren van voorwerpen. In kasten of bij het inrichten van een interieur.
Bij was en poets rituelen worden uitgebreide, overdreven, zinloze was of schoonmaak handelingen ondernomen. Soortgelijke compulsies staan meestal in relatie tot een fobische angst zichzelf of de omgeving te bevuilen, ook wel smetvrees genoemd. Een onverwacht gevolg van deze psychopathologische toestand is een huidaandoening zoals eczeem, die veel van deze patiënten vertonen als gevolg van het overmatig gebruik van schoonmaakmiddelen.
Oorspronkelijke reële controleverrichtingen en washandelingen blijken gaandeweg steeds minder toereikend om de angst in te dammen, en op lange duur veranderen eenvoudige compulsies in complexe rituelen. In de belevenis ontstaat dan een soort pseudo-magische verhouding tussen de angst en een toegeschreven effect van geritualiseerd, symbolisch, maar feitelijk ontoereikend en inefficiënt gedrag zoals tellen, ordenen, wassen of poetsen.
Rituelen zijn echter geen bijgeloof, en de patiënt blijft zich bij compulsieve rituelen verzetten tegen de dwanghandelingen die eigenlijk als irrationeel beleefd worden.
Een kenmerk/klachten zijn vaak een angstig affect, met een chronische achtergrond en exacerbatie onder invloed van obsessies. Er is ook vaak sprake van een depressie.
Bron: ‘Beknopte psychiatrie ISBN 90-232-3362-X’
Op zondag 10 mei om 22:30 zal het vervolg op de site worden gepubliceerd. Hierin word beschreven: het beloop, de etiologie(oorzaak), diagnostiek en behandeling.
Nieuws Eigen Bijdrage GGZ
-
Maatregelen voor de GGZ bekend uit Lente-akkoord
18/05/2012 -
Gemeente Eindhoven draagt bij aan eigen bijdrage
16/05/2012 -
Psychiatrie Nederland op BNR over meldpunt eigen bijdrage
12/05/2012 -
Prof. dr. Robert Vermeiren: ‘Bezuiniging ggz belemmert noodzakelijke zorg’
11/05/2012 -
Amsterdam vergoedt eigen bijdrage GGZ
10/05/2012
Die depressie dat is inderdaad een bekend fenomeen van de OCS. Helaas zijn er ook een aantal mensen die hier aan lijden die denken aan suïcide, zo jammer want er zijn erg goede behandel methoden
bob
ik kan er niet tegen hoor, kan niet met deze patienten groep werken, hoe vervelend ook, heb er simpelweg het geduld niet voor, merkt dat met meer collega’s. Gelukkig zijn er ook een hoop
die er wel goed mee kunnen werken
dat wilde ik even kwijt
dave
Dat valt inderdaad niet mee af en toe Dave. Het belangrijkste is het zien van perspectieven, en daarbij heel veel geduld hebben. De behandeling van mensen met OCS, zal vaak gedaan worden door psychotherapeuten, psychologen of psychiaters. Verpleegkundigen en andere hulpverleners zijn vaak op een andere manier betrokken. Met name bij patiënten met een onderliggende diagnose waarbij toevallig een vorm van OCS voorkomt.
Groet,
Johan Raamsdonk
Kan men bij anorexiapatiënten ook spreken van obsessief-compulsief gedrag of stoornis? Want het perfectionisme van de anorexiapatiënt kan zich ook uiten in bijvoorbeeld: extreme hygiëne. En een mislukking zorgt voor een negatief zelfbeeld, weinig zelfvertrouwen,…
Hallo Helene,
Er is inderdaad vaak sprake van een gecombineerde diagnose of onderliggend gedrag of stoornis. Er zijn veel anorexiapatienten die obsessief of dwangmatig gedrag vertonen.
A.Rijkeboer
Ik heb last van dwangneurose. En ik kan je zeggen, het maakt je leven tot een hel. Ik ben nu 15 jaar en heb dwanggedachten. ik weet gewoon niet meer wat ik moet doen!?
Nadine: Reactie naar je opgegeven mailadres verstuurd
Ik ben nu 32 en weet nu 5 jaar de naam en dat ik niet de enige ben. Heb al veel therapie gehad en ben nu met de vierde medicatie bezig. Of het werkt niet of ik moet stoppen vanwege de bijwerkingen. Het leven lijkt vaak niet meer de moeite waard. Maar soms is er dan dat kleine sprankje licht… Is er trouwens een relatie tot OCPD?
Nikki
ik heb al sinds mijn 11e een obsessie: smetvrees, angst voor mensen, faalangst, anorexia en nu lukt het me zelfs niet om keuzes te maken: dwangmatig twijfelen voor een studie
ik word er helemaal gek van
ik krijg mijn gedachten niet onder controle
herkent iemand dit?