De bipolare stoornis II

Het beloop van de bipolaire stoornis.

De stoornis ontstaat normaal tussen het 20e en 30 levensjaar. De duidelijke episoden ontwikkelen zich in een paar dagen of weken. Het verloop van een episode is meestal beperkt. Na enkele weken of maanden keert te stemming geleidelijk terug naar de normale, maar recidieven zijn meestal het geval. Hoe langer het ziektebeloop hoe meer de manische en depressieve episoden voorkomen, deze duren dan vaak ook steeds langer. Het komt voor dat het per seizoen verschilt.

De oorzaak van de bipolaire stoornis

Manische beelden horen tot de bipolaire stoornissen en komen meestal voor bij patiënten die aan terugkerende depressies lijden. De oorzaak van manie word dus ook in het zelfde perspectief gezien als de depressieve stoornis. De bipolaire stoornis heeft een sterk genetische component. De bipolaire stoornis komt bij ongeveer 1 procent van de bevolking voor. Heeft één van de ouders een bipolaire stoornis dan hebben de kinderen 25 procent kans op de aandoening. Bij twee ouders is de kans 50 procent.

De kans op het ontwikkelen van een bipolaire stoornis heeft sterk te maken met stressoren. Bijvoorbeeld heftige levensgebeurtenissen. Het tweede beeld om een bipolaire stoornis te ontwikkelen is gelegen in de somatiek. Dit heeft te maken met aandoeningen aan de schildkier. Vaak hypothyreoidie, door een te snel langzaam werkende schildklier, ontstaan depressieve episoden en stemmingswisselingen. Door hyperthyreoidie, een te snel werkende schildklier, ontstaan manische episoden.

Tevens kan een verandering in het biologische slaapritme een manie oproepen bij mensen met de bipolaire stoornis. Je moet dan denken aan een jetlag of aan nachtdiensten.

De diagnostiek

Bipolaire stoornissen worden ingedeeld in:

- Bipolaire I stoornis: bij deze vorm worden ernstige manische eposoden onderscheiden die gepaard gaan met psychotische verschijnselen. Deze manieën worden vaak afgewisseld met depressieve episoden. Opname is nodig
- Bipolaire II stoornis: bij deze vorm worden hypomane(tegen het manische aan) episoden afgewisseld met frequente depressieve periodes.

Wanneer er vier of meer dan vier episoden per jaar voorkomen in de bipolaire stoornis I of II dan spreekt men van rapid cycling. Bij frequente psychotische kenmerken moet er in de diagnose ook gedacht worden aan een differentieeldiagnose als een schizo-affectieve stoornis of schizofrenie. Het verschil met schizofrenie zit hem in dat, de gedachte gang van de manische patiënt nog logisch te volgen (kunnen) zijn. Ook komen er perioden zonder klachten voor, wat niet of gering het geval is bij schizofrenie..

Er zijn ook hypomane toestanden wat zich kenmerkt als lichte ontremmingstoestanden die dezelfde kenmerken hebben als een manie, zonder de psychotische symptomen of ernstig ontregeld gedrag.

De behandeling

De behandeling van een acute manische episode is vaan een spoedinterventie waarbij snel en adequaat ingrijpen noodzakelijk is. Ook bij afwezigheid van de psychotische kenmerken, zoals wanen, heeft de patient, gezien zijn opgewonden stemming, vaak een gebrek aan beoordelingsvermogen van zijn eigen situatie(ziektebesef). De behandeling begint normaal gesproken met medicatie. Soms moet de patient in een beschermde en prikkelarme omgevind worden opgenomen. Wanneer de acute fase voorbij is zal een lange termijn behandeling volgen ter voorkoming van een terugval(recidive). De acute medicatie bestaat uit een toediening van een stemmingsstabilisator waarbij Lithium vaak de eerste keus is. Daarna gevolgd door valproaat of carbamazepine(anti-epileptica). Het feit dat een anti epileptica word gebruikt omdat dit eigenschappen bezit die een gunstige werking op de stemming hebben. Tevens zal vaak voor de onrust een benzodiapine worden voorgeschreven.(Temesta,Diazepam,Oxazepam,Seresta, etc).
Buiten de medicatie is een goede voorlichting en psycho-sociale begeleiding noodzakelijk. Deze vormen van therapieen moeten bijdragen aan het voorkomen van terugval.

Bron: ‘Beknopte Psychiatrie’ ISBN: 90-232-3362 & ‘Leven met manie’ Dhr P.de Wit

bekijk hier de DSM-IV criteria voor manie(word document)
meer info over Lithium(Camcolit/Priadel)

1 Reactie

1. bicarbonaat zegt:

   01/05/2009 om 22:32

   Lithium blij fft een lastig middel hoor, veel drinken is in ieder geval belangrijk, je hebt zo een lithium intoxicatie te pakken, heb die al een keer gehad en das geen pretje :-p