Antidepressiva soms gunstig voor diabetes

Antidepressiva zoals Zoloft, Cipramil en Seroxat, die de hoeveelheid serotonine in de hersenen verhogen, hebben volgens ziekenhuisapotheker Jeroen Derijks een positief effect op diabetes. Op 11 november promoveert hij in Utrecht op zijn onderzoek.

Wat was de aanleiding voor uw onderzoek?
‘Diabetespatiënten zijn ongeveer twee maal zo vaak depressief als Nederlanders in het algemeen. Daarom is het gebruik van antidepressiva onder diabetici relatief hoog. Het was al bekend dat die middelen invloed kunnen hebben op de glucosehuishouding. Maar niet waardoor die effecten veroorzaakt worden en of er in dat opzicht verschillen zijn tussen verschillende typen antidepressiva. Juist bij diabetespatiënten, die te kampen hebben met een verstoorde glucosehuishouding, is meer kennis op dit punt van groot belang. Vandaar mijn onderzoek.’

Hoe bent u te werk gegaan?
‘Ik heb de antidepressiva die op dit momtent gebruikt worden allereerst op basis van hun farmacologische eigenschappen ingedeeld in vier categorieën. Vervolgens ben ik in grote databestanden van medicijngebruik en van bijwerkingen van geneesmiddelen gaan zoeken naar verbanden tussen het gebruik van verschillende middelen en de insulinebehoefte van patiënten. De veranderingen van de insulinebehoefte hebben we later ook zelf onderzocht bij patiënten.’

En die verbanden zijn er?
‘Die zijn er heel duidelijk. Het meest opvallend is dat antidepressiva die de hoeveelheid serotonine in de hersenen verhogen, waaronder SSRI’s en middelen zoals Efexor en Cymbalta, ervoor zorgen dat diabetici minder insuline nodig hebben dan zonder die middelen het geval was geweest. Mogelijk kan het gebruik ervan ook complicaties van diabetes op de langere termijn, zoals hart- en vaatziekten, nierproblemen, aantasting van de zenuwen en blindheid, uitstellen of voorkomen. Dit moet echter nog nader onderzocht worden.’


Dus alle diabetici kunnen maar beter zo snel mogelijk dit soort middelen gaan slikken?
‘Nee dat is onverstandig, daarvoor is het risico op andere, mogelijk schadelijke bijwerkingen van antidepressiva te groot. Het grote belang van dit onderzoek is dat we nu weten dat deze effecten er zijn, en dat artsen er bij het voorschrijven van antidepressiva rekening mee kunnen houden. En hopelijk kan verder onderzoek duidelijk maken waardoor het positieve effect wordt veroorzaakt. Dat zou op termijn kunnen leiden tot een effectief middel tegen diabetes.’

Zijn er ook antidepressiva die diabetespatiënten beter niet kunnen gebruiken?
‘Wij hebben gevonden dat onder andere Remeron, amitriptyline en Nortrilen een negatieve invloed hebben op de glucosehuishouding. Die antidepressiva zorgen er voor dat de insulinebehoefte van patiënten toeneemt en lijken dus bij te dragen aan een verslechtering van hun toestand. Wat mij betreft zou je die middelen bij diabetespatiënten zo veel mogelijk moeten vermijden.’

Wat adviseert u nu aan artsen, apothekers en patiënten?
‘Het is erg belangrijk dat zowel artsen als apothekers op de hoogte zijn van de effecten van antidepressiva op de glucosehuishouding zodat zij bij het voorschrijven en afleveren van deze middelen de patiënt goed kunnen informeren. Daarnaast is het van groot belang dat patiënten hun bloedsuikers extra scherp in de gaten houden als ze starten met antidepressiva. Zowel de gunstige als ongunstige middelen hebben invloed op de glucosespiegels en daarop zal de diabetesmedicatie aangepast moeten worden.’ (EH)

Klik hier voor het proefschrift van Jeroen Derijks(engels)

bron: psy.nl 4-11-2009

1 Reactie

1. hesti=er zegt:

   07/11/2009 om 13:53

   Hier noig nooit van gehoord, er zijn nogal wat diabeten in de psychiatrie, en veel van hun zijn depressief, zal eens kijken hoe dat bij mij op de afd. zit.

   Hester