Anorexia nervosa

anorexianervosaAnorexia Nervosa

Anorexia nervosa betekend letterlijk ‘gebrek aan eetlust door nerveuze oorzaken’. Dit is wel een enigszins een misleidende term, het gaat niet om een gebrek aan eetlust maar om het doelbewust onderdrukken van eetlust en hongergevoel in combinatie met een streng eetregime. Het word ook wel ‘magerzucht’ of ‘lijnziekte’ genoemd. De ziekte komt veel voor bij meisjes tussen de 12 en 17 jaar(deel puberteit). Het kan overigens ook op latere leeftijd voorkomen. Vaak is iemand dan al jaren aan het tobben met eten en gewicht. Op het moment dat er echt om hulp wordt gevraagd, is er al veel schade ontstaan die soms niet meer te herstellen is:

- Veel sociale en relationele problemen
- Lichamelijke problemen als verlies van gebit of verval van botweefsel

De verschijnselen

De ziekte is een complex geheel omdat het gaat om oorzaken en verschijnselen. Het is opvallend dat er een obsessie is voor alles wat te maken heeft met eten, gewicht en lichaamsomvang. De ‘patiënt’ telt voortdurend calorieën. Voedsel is pas in orde als het weinig calorieën bevat en met name weinig vetten en suikers. Soms word er veel suiker gebruikt om aan energie te komen(je ziet nog wel eens dat iemand lijdende aan anorexia nervosa een glas cola(light) drinkt als ontbijt om zo toch energie te verkrijgen).

Het kan ook gebeuren dat iemand kan overgaan in opvallend snoepen. Vaak worden dan dezelfde ‘goedgekeurde’ voedingsmiddelen, volgens een bepaald ritueel genuttigd. Er is een strikt eetregime, als hiervan afgeweken wordt ontstaat er vaak grote paniek.

Bij veel mensen lijdend aan anorexia nervosa vinden ook eetbuien plaats, deze worden dan gevolgd door braken of het nemen van laxeermiddelen. Dit laatste heet compensatiegedrag. De persoon ontkent de eigen toestand vaak zeer hardnekkig. Er is vrijwel geen sprake van ziekte inzicht, waaroor behandelen lastig word en vaak pas laat op gang kan komen. Het eetgedrag word en gevolgen daarvan worden voor de buitenwereld(en eigen gezinsleden) zo lang mogelijk verborgen gehouden, uit angst voor kritiek.
Vaak stelt iemand met anorexia nervosa erg hoge eisen aan zichzelf en is erg perfectionistisch, dit uit zich in dwangmatig gedrag.

Gevolgen

Anorexia nervosa kan leiden tot een toestand waarbij diverse lichaamsfuncties verstoord raken en zelf levensbedreigend kunnen worden.

Lichamelijke gevolgen:

Anorexia is een gevaarlijke stoornis. Zeker wanneer het gedrag lang aanhoudt, raken verschillende lichaamsfuncties verstoord. Medisch ingrepen word dan noodzakelijk. Dit gebeurd dan vaak als het gewicht onder de kritische grens van 35 kilo daalt bij een volwassen vrouw. Ondervoeding geeft veel symptomen, hier een aantal:

- De menstruatie stopt
- Verlaagde lichaamstemperatuur, verlaagde bloeddruk, verminderde  hartfrequentie
- Afnemen van lichamelijke conditie: spieratrofie(spierafbraak), haaruitval, lusteloosheid, vermoeidheid, etc.

Door verstoring van het verzadiging en honger mechanisme in de hersenen kan het gebeuren dat iemand geen honger meer voelt. Het gevolg: elektrolyten en kalium tekort. Gevolg is:

- Nier en lever falen/beschadigingen
- Spierkrampen
- Hartritmestoornissen

Op de lange termijn:

- Verlies van tanden en kiezen
- Blijvende schade lever en/of nieren
- Botafbraak

Sociale gevolgen

De patiënt lijdend aan anorexia nervosa voelt zich vaak geïsoleerd en verlaten, maar met name onbegrepen door de omgeving. De beleving van het eigen lichaam zal bijvoorbeeld zelden door de omgeving begrepen worden. Het gevolg is dat de eetstoornis met smoesjes en uitvluchten verborgen wordt gehouden. Hierdoor ervaart de omgeving het vaak als leugenachtig of onbetrouwbaar. De obsessie met het eten brengt veel stress met zich mee, dit kan als gevolg hebben dat er nogal eens stemmingsstoornissen voor komen. Het kan voor de omgeving er lastig zijn om zich steeds te moeten aanpassen aan het veranderde gedrag. De kans op een sociaal isolement is dus erg groot.

Op zondag 3 mei zal er een ‘special’ verschijnen waarin Sharmeela de Roo haar verhaal verteld op Psychiatrie Nederland. Sharmeela de Roo kreeg op de leeftijd van 12 jaar de diagnose anorexia nervosa. Klik hier voor dit artikel

“Elke dag opnieuw was het voor haar een strijd tegen haar lichaam, tegen haarzelf en vooral tegen de ziekte die haar zo ontzettend in haar macht had. Gaandeweg raakt ze steeds meer verstrikt in de wereld van anorexia nervosa. Ze sloot zich meer af voor de buitenwereld en raakte steeds meer geïsoleerd in de wereld van anorexia. De ziekte was zo ontzettend hardnekkig dat ze lichamelijk en geestelijk steeds meer aftakelde en op een gegeven moment met spoed werd opgenomen in een kliniek voor eetstoornissen. Hier leerde Sharmeela om weer opnieuw om te gaan met voedsel, maar dit was pas het begin van haar gevecht tegen de ziekte. Het was een zware periode. Een periode waarin ze enorm hard moest vechten tegen de hardnekkige ziekte.”

Bron: ‘Verplegen en begeleiden van zorgvragers met een psychiatrische ziekte’ V&V Crebocode: 10426/51556

8 Reacties

  1. clasien zegt:

    Ik ben heel benieuwd naar het stuk van morgen over Sharmeela de Roo, had al zo iets op bnn gezien.

    Mijn dagelijks werk is als sociaal pedagogisch werker in een kliniek voor meisjes met anorexia. Vaak realiseren de meisjes zelf niet in welk traject ze gaan als ze in behandeling gaan, maar als de behandeling ten einde is geeft het heel veel voldoening om iemand weer met een gezond gewicht(en verstand) weer naar buiten te zien lopen!

    groetjes Clasien de Waal

  2. hopjes zegt:

    hallo allemaal
    ik ben werkzaam als medisch specialist in een psychiatrisch ziekenhuis. Ik kom met name op de crisis opvang regelmatig meisjes tegen met dusdanige problematiek in het kader van een eetstoornis. Wat mij opvalt is dat op het moment dat deze meisjes(soms zelfs al vanaf 12 jaar) binnenkomen dat ze al erg ver zijn in hun ziekteverloop. Ze zijn al jaren aan het piekeren over gewicht en eten. We sturen ze dan ook meestal snel door naar een kliniek die gespecialiseerd is in behandeling van anorexia nervosa.

    komt er hier ook nog een stuk over boulimia? de andere kant van de eetstoornissen?
    net als Clasien ben ik erg benieuwd naar het verhaal van Sharmeela, ga ook zeker met volle interesse kijken naar het programma van je zal het maar hebben.
    met vriendelijke groet

    Jan Rietenberg
    medisch specialist

  3. Sandra zegt:

    Sharmeela heeft ook een site zag ik:) staat hier rechts op deze website: http://www.sharmeeladeroo.nl,

    goed artikel trouwens, mis alleen de behandeling maar die zal vast nog wel verschijnen ;)

    Sandra Bluirier
    o ja ik ben B-verpleegkundige

  4. Jan-Kees zegt:

    hoi Jan,
    Ik ben jaren lang werkzaam geweest in een kliniek voor meiden met anorexia ik werk nu in een algemeen psy zhuis/centrum.
    ik kon het op een gegeven moment niet meer aan al dat leed onder hele jonge mensen. vond het erg heftig worden allemaal, werk nu in de gerotopsychiatrie.

    Jan Kees

  5. hopjes zegt:

    Jan-Kees :
    hoi Jan,
    Ik ben jaren lang werkzaam geweest in een kliniek voor meiden met anorexia ik werk nu in een algemeen psy zhuis/centrum.
    ik kon het op een gegeven moment niet meer aan al dat leed onder hele jonge mensen. vond het erg heftig worden allemaal, werk nu in de gerotopsychiatrie.
    Jan Kees

    Ja het werken met zulke jongen mensen valt ook niet mee, dat zijn de moeilijke kanten en aspecten van het vak. Hopelijk heb je het in de gerontopsy meer naar je zin

    mvg,
    Jan

  6. anoniempje zegt:

    ik heb zelf anorexia
    hoop voor iedereen die eetproblemen
    heeft zich laat behandelen
    blijf het niet verwaarlozen
    maar laat je behandelen
    en praat er goed over met je omgeving!

    anoniempje

  7. Anoniem zegt:

    anoniempje :ik heb zelf anorexiahoop voor iedereen die eetproblemenheeft zich laat behandelenblijf het niet verwaarlozenmaar laat je behandelenen praat er goed over met je omgeving!
    anoniempje

  8. Tatjana zegt:

    Ik ben er net achter gekomen dat mijn zuster (van 50) een eetstornis heeft. Ze heeft al zolang ik kan denken een apart eetgedrag (alles moest schoon en veel kon niet worden gegeten etc). Maar pas nu sinds een aantal jaren of maanden is ze ook begonnen met overgeven en zelfverminking.

    Nu heeft sinds kort psyologische hulp en heeft ze mij daarvan ook vertelt. Wat kan ik nu het beste doen om haar te steunen. Ik ben echt enorm geschrokken maar wil niet dat ze een schuldgevoel krijgt.

    Tatjana

Plaats een Reactie