Media berichten dagelijks over  ‘verwarde’ mensen. Over Tarik Z. die het NOS Journaal binnen liep. Over Bart van U., die verantwoordelijk wordt gehouden voor de moord op zijn eigen zus én oud-minister Borst. En ook vandaag gaat het weer over Alphen aan de Rijn. Journalisten en programmamakers berichten en brengen duiding aan. Daarvoor raadplagen ze deskundigen. Dat is hun werk. Buren, andere misdaadverslaggevers, medestudenten.. Ze komen allemaal aan bod. En ook hulpverleners uit de GGZ.

 

Wereldverbeteraar

Hoogduin, emeritus hoogleraar psychopathologie aan de Radbouduniversiteit Nijmegen noemt op 31 januari in Trouw Tarik Z. een ‘wereldverbeteraar’ .

http://www.trouw.nl/tr/nl/4492/Nederland/article/detail/3841756/2015/01/31/Tarik-Z-heeft-iets-weg-van-een-wereldverbeteraar.dhtml. De journalist citeert uitgebreid de  achtergrondinformatie, die Hoogduin geeft. Niet als hulpverlener van Tarik Z. uiteraard, want die kent hij niet, maar over de indruk die hij als TV kijker/krantenlezer, maar vooral als deskundige heeft.

 

Alles voorkomen lukt niet

In het AD van 29 januari (voor het gebeuren bij het NOS Journaal) is Van Marle, hoogleraar forensische psychiatrie, aan het woord naar aanleiding van Bart van U. http://www.ad.nl/ad/nl/4560/Gezond/article/detail/3840027/2015/01/29/Deskundigen-systeem-rond-verwarde-personen-rammelt.dhtml. Van Marle geeft ook veel achtergrond. Hij kent alleen al van 2014 veertien moordzaken en geweldsincidenten waarbij de dader(s) in contact stonden met zowel justitie als gezondheidszorg. Maar hij wijst er ook op dat de politie ‘elke dag zo’n 140 verwarde en overspannen personen, samen goed voor zo’n 52.000 incidenten per jaar ziet’. Hen allemaal onderbrengen bij de juiste zorg of traject is ondoenlijk, erkent Van Marle:,,Alles voorkomen, dat lukt niet. Maar nu zijn er hiaten waar nodig aan gewerkt moeten worden.”

 

‘Verdachte pakketjes’

Een dag later wordt Van Marle weer geciteerd in http://nos.nl/artikel/2016253-laten-we-alerter-zijn-op-verwarde-mensen.html . Hij roept op tot meer alertheid (ook in de zorg) om ‘verwarde mensen’ hulp aan te beiden. Hij vergelijkt hen (ongelukkig) met ‘verdachte pakketjes’. Dat schiet Marjan ter Avest, directeur van het LPGGZ in het verkeerde keelgat. ‘Een psychiater die verwarde mensen vergelijkt met verdachte pakketjes heeft het niet goed begrepen…”  laat zij weten op Twitter. Bram Bakker, psychiater, op zijn beurt laat, ook op Twitter,  weten het daarmee eens te zijn.Van Marle op zijn beurt licht zijn uitspraak later weer toe.  http://www.ad.nl/ad/nl/1012/Nederland/article/detail/3842705/2015/02/02/Hoogleraar-Ook-uw-buurman-kan-gekke-dingen-doen.dhtml .

 

Hulpverleners moeten zich voorbereiden op nieuwe calamiteiten

Zowel Van Marle als Bram Bakker en Marjan ter Avest voeren vaak (en meestal goed) het woord in diverse media. Zij worden benaderd door journalisten en programmamakers, omdat ze als deskundige bondig, helder en verhelderend optreden. En daarvan zijn er veel te weinig in alle geledingen van de GGz (hulpverleners, bestuurders en ervaringsdeskundigen). Gezien de steeds voorkomende en nog te verwachten incidenten is dat een alarmerende situatie.

Meer preventieve maatregelen

Uiteraard zijn er binnen de zorg (nog meer) preventieve maatregelen nodig om ernstige incidenten te voorkomen. Nog meer uitwerking en goede uitvoering van afspraken tussen politie en hulpverleners in de ggz over taakverdeling met betrekking tot ‘verwarde personen’. Al in 2011 hebben partijen, waaronder politie en GGZ Nederland afspraken op papier gezet, http://www.ggznederland.nl/uploads/publication/Convenant%20Politie%20GGZ%202012.pdf In Den Haag zijn deze afspraken lokaal uitgewerkt. Er komt  nu  98 procent van de verwarde mensen snel in de zorg terecht (dat was voordien 10 procent, volgens Parnassia op Twitter). Verwarde mensen in Amsterdam kunnen vanaf mei 2014 met een zogenoemde psycholance naar een noodopvang worden gebracht. Het aantal meldingen over problemen met verwarde personen in de hoofdstad passeerde in 2013 de grens van zesduizend.

Goede woordvoerders nodig

Meer alertheid en betere toegankelijkheid van de zorg (zonder hoge eigen bijdragen) zullen overigens niet voorkomen dat er incidenten blijven plaats vinden. En wie zal dan verhelderend, bondig, met oog voor privacy van cliënten en de ‘wens te weten’ van de burgers journalisten en programmamakers te woord staan? Wie levert bewegende beelden? Wie maakt snel tweets?  Dat kan alleen als nu al aan de opleiding en training wordt begonnen.

Zes overwegingen bij incidenten en ‘verwarde’ mensen..

  1. Behandeling van psychische problematiek in een vroegtijdig stadium vermindert de kans op gewelddadige uitingen. Familie, naaasten en buren geven vaak eerste signalen af./li>
  2. Het aandeel van mensen met psychische problemen in het totaal van geweldsincidenten is relatief gering. Van alle geweldsmisdrijven in Nederland wordt 3 tot 5 procent door psychiatrische patiënten gepleegd
  3. Slechts een klein deel van mensen met psychische problematiek (méér dan een miljoen in Nederland) behoort tot de groep ‘verwarde mensen’.
  4. Geweld bij psychische problematiek is vaak gericht tegen familie of tegen zichzelf en vindt nauwelijks plaats in openbare gelegenheden.
  5. Mensen met psychische problemen vormen geen groter/kleiner risico voor kinderen dan gemiddeld. In feite zijn indicatoren als geslacht (man), misbruik in de jeugd, sociaal economische status, leeftijd (jeugd) betere ‘voorspellers’ dan psychische problematiek.  De sterkste ‘voorspeller’ is eerder gewelddadig gedrag.
  6. De kans op geweld hangt niet zozeer af van een psychisch probleem, maar van een combinatie van problemen; drank-of middelenmisbruik, sociale problemen, gebrek aan huisvesting of gebrek aan inkomen.

Meer informatie:

Over de auteur

Sander Brouwer

Comments

  1. Bert Stavenuiter

    Uitstekend pleidooi, Martin! Hartgrondig mee eens. Tijd voor een branche brede werkgroep van mediawoordvoerders?

Geef jouw reactie!